Matka Boża w Majestacie

Ta ikona jest inspirowana freskiem Mistrza Dionizego pochodzącym z pierwszych lat XVI^w. z monasteru w Ferapontowie, w obwodzie wołogodzkim. Ten typ przedstawienia jest bardzo dawny: najstarszy znany przykład pochodzi z około 527 roku i znajduje się w katakumbach Komodylli w Rzymie. Matka Boża zasiada na tronie niczym cesarzowa. Odziana jest w błękitną tunikę oraz maforion ciemnoczerwony, na którym lśnią trzy złote gwiazdy, symbol Jej wiecznego dziewictwa, przed, w trakcie i po narodzinach. Nosi tradycyjne czerwone pantofle. Dzieciątko siedzi na Jej kolanach jak na tronie. Jego twarz jest poważna i zamyślona: jest bowiem wieczną Mądrością, która stała się ciałem. Ubrane jest jak dorosły, w cesarską tunikę w kolorze żółtej ochry, ozdobioną złotem, symbol Jego boskości. Błogosławi prawą ręką, a w drugiej trzyma zwój Ewangelii. Ta Madonna w majestacie, „tron Mądrości”, dzieli z rzeźbami antycznego pogaństwa swoją hieratyczną postawę, gest i rysy. Lecz to, co jest tu wyrażone, to dogmat Boskiego Macierzyństwa, ogłoszony na soborze w Efezie (431): od tego czasu zasiada Ona jako władczyni w absydach kościołów, z wszelkimi honorami bizantyjskiej cesarzowej. Święty Jan Damasceński zdaje się mieć ten obraz przed oczami, gdy pisze: „Jej ręce niosą Wiecznego, a Jej kolana są tronem wznioślejszym niż Cherubini; jest ona królewskim tronem, na którym Aniołowie kontemplują, siedząc, swego Mistrza i Stwórcę”.